बैशाख २२
पछिल्लो समय भारत–पाकिस्तान सम्बन्धमा तीव्र तनाव देखिएको छ। २२ अप्रिलमा भारतीय प्रशासित कश्मीरको पहलगाममा भएको आतंकवादी आक्रमणमा २६ जनाको मृत्यु भएपछि दुई देशबीचको सम्बन्ध झनै चिसिएको छ। भारतले उक्त आक्रमणको दोष पाकिस्तानमा आधारित लश्कर–ए–तैयबा समूहलाई दिएको छ, जसले पाकिस्तानसँगको कूटनीतिक सम्बन्धमा कटौती गर्दै विभिन्न प्रतिबन्धहरू लगाएको छ ।
यस्तो संवेदनशील समयमा नेपाली सेनाले पाकिस्तानी सेनाका १२ सदस्यीय उच्चस्तरीय प्रतिनिधिमण्डललाई अध्ययन भ्रमणका लागि नेपाल आमन्त्रण गरेको छ। नेपाली सेनाका अनुसार, यो भ्रमण दुई देशबीचको सैन्य सहकार्य र आपसी समझदारी बढाउने उद्देश्यले आयोजना गरिएको हो। भ्रमणको क्रममा पाकिस्तानी प्रतिनिधिमण्डलले नेपाली सेनाका विभिन्न इकाइहरू, तालिम केन्द्रहरू र सैन्य प्रतिष्ठानहरूको अवलोकन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।

सैन्य कूटनीतिमा समयको सन्दर्भ अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिन्छ। भारत–पाकिस्तानबीचको हालको तनावपूर्ण अवस्थामा नेपाली सेनाको यो कदमले क्षेत्रीय कूटनीतिक सन्तुलनमा के प्रभाव पार्नेछ भन्ने विषयमा विश्लेषकहरूबीच छलफल सुरु भएको छ। यद्यपि, नेपाली सेनाले विगतमा पनि विभिन्न देशका सैन्य प्रतिनिधिमण्डलहरूलाई स्वागत गर्दै आएको छ, जसले नेपालको तटस्थ र समावेशी कूटनीतिक नीतिलाई प्रतिबिम्बित गर्छ।
यस भ्रमणले नेपालले अपनाएको सन्तुलित कूटनीतिक दृष्टिकोणलाई पुनः पुष्टि गर्ने देखिन्छ। तथापि, क्षेत्रीय सुरक्षाको संवेदनशीलतामा ध्यान दिँदै, नेपालले भविष्यमा यस्ता कदमहरू चाल्दा समय र सन्दर्भको गहिरो मूल्यांकन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।